>

Bilgisayarların Atası Antikitera Düzeneği

Sponsor Bağlantı

1901 yılında bir gemi batığında keşfedilen M.Ö 100 tarihli antik bir mekanizma insanoğlu için uzun bir süre sır olarak kaldı. Bugün Yunanistan’a bağlı bulunan Antikitera Adası açıklarında akıntıya kapılan sünger avcıları sayesinde bulunduğu için Antikitera Düzeneği adıyla anılan gizemli aletin uzun süre ne amaçla yapıldığı anlaşılamadı. Antik Yunan üretimi alet bir ayakkabı kutusu büyüklüğünde ahşap bir kasa içerisinde bulunan bir dizi pirinç dişliden oluşuyordu. 20. yüzyılın başlarında bilim insanları ellerindeki yetersiz verilere dayanarak bunun bir usturlap olduğunu düşünüp müze köşelerinde sergilenmeye bıraktılar. O dönemler ahşap eserlerin korunmasına yönelik bir teknoloji bulunmadığı için zamanla kasası aşınarak parçalanadı.

Mech2_450

İngiliz fizikçi ve bilim tarihçisi Derek Price, 1958 yılında yazdığı makalesiyle Antikitera Düzeneği adını verdiği bu aletin aslında analog bilgisayarlarla aynı mantıkta çalışan bir astromi aleti olduğunu yazdı. Dişli düzeneğinin günümüze eksiksiz kalmaması nedeniyle tam işlevini o dönem anlayamayan Price yine de bunun Ay ve Güneş hareketlerini hesaplayan bir makine olduğunu belirtti. Ancak keşfinin önemini farkedemediği için Antik Yunanlıların süs olarak kullandığı heykellere sabitlenmiş bir parça olduğunu yazan Derek Price uzun bir süre bu aletin yeniden incelenmesinin de önünü kapatmış oldu.

Grff460

Antikitera Düzeneği’nin aslında analog bilgisayar sistemlerinin bilinen eski atası olduğu 2006 yılında Londra Bilim Müzesi’ndeki antik makinelerden sorumlu Michael Wright’ın bu düzeneğin tomografisini çekmesiyle anlaşıldı. Antikitera Düzeneği’nin çalışma mantığı şöyle işliyordu: Aslında düzenein önündeki kadran, sadece Güneş ve Ay’ı göstermemekte, düzeneği sekiz kollu bir planetaryuma çevirmekteydi. Bu kollardan yedisi, Güneş, Ay ve o zamanlar bilinen beş gezegenin konumlarını, son kol ise tarihi gösteriyordu. Tarih kolu istenilen tarihe ayarlandığında arkaplandaki hesaplamalı dişli sistemi çalışarak diğer kolları belirtilen tarihteki gezegen konumlarını gösterecek şekilde kendiliğinden ayarlıyordu. İngiliz araştırmacı Philip Ball, bu kompleks düzeneğin bir süs eşyası olamayacağını aslında Olimpiyat Oyunları’nın tarihlerini hesaplamak için üretilmiş olabileceğini iddia etti.

Oyuncak mı yoksa bilinen en eski bilgisayar mı olduğu tartışmaları sürüp giderken 2010 yılında Antikitera Düzeneği Araştırma Projesi kapsamında bu gizemli aletinde LEGO’lardan bir kopyası yapıldı. Özel üretilmiş 1500 Lego parçası, 110 dişli kullanılarak 30 günde yapılan Antikitera Düzeneği’nin çalışma mantığı tamamen aydınlatılmış oldu.  Antik Yunan mühendisliğinin bilinen en kompleks ürünü olan mekanizmanın bütün sırlarını gözler önüne seren bu ilginç proje sonunda hazırlanan videoyu yukarıda izleyebilirsiniz.  2000 yıllık Antikitera Düzeneği ile ilgili daha fazla bilgi için Antikitera Düzeneği Araştırma Projesi’nin web sitesine bakabilirsiniz. http://www.antikythera-mechanism.gr/

Sponsor Bağlantı

Cevap yaz!

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.İşaretli alanlar doldurulmalıdır. *

*